रांजणगाव गणपती - माझी आई.... माझी प्रेरणा...

Image may contain: 1 person, smilingआई म्हणजे काय...? तर याच उत्तर आहे आ म्हणजे आत्मा आणि ई म्हणजे ईश्वर होय.या दोघांचा संगम म्हणजे आई होय.ईश्वराने आईची निर्मिती का केली...? या प्रश्नाचं सुद्धा सुंदर उत्तर आहे की ईश्वराला प्रत्येकाची  काळजी असते.त्याचप्रमाणे ईश्वराला सर्वांची काळजी घेणं माया प्रेम देणं जमत नाही म्हणुन ईश्वराने प्रत्येकासाठी आईची निर्मिती केली आहे.बाळाला जन्म दिल्या नंतर प्रत्येक जण एक प्रश्न विचारतो की काय झालं...? मुलगा की मुलगी...? पण अशी एकच व्यक्ती असते की ती विचारते माझं बाळ कस आहे...? ती म्हणजे आई...! आई म्हणजे काय असते...? आई म्हणजे दुधावरची साय असते,गोठयातल्या वासराची  गाय असते.आई म्हणजे साक्षात परमेश्वराची मूर्ती असते.आईच्या प्रेमाची मायेची किंमत आपल्याला कधीच करता येणार नाही.

एक लहानशी कथा आहे.एक मुलगा असतो त्याचे आपल्या आई वर खुप प्रेम असते.आईचेही त्या मुलावर खुप प्रेम असते.लहानपणी आईचे बोट धरून चालणारा हा मुलगा हळुहळु मोठा होतो.त्या मुलाला काही वाईट मित्रांची संगत लागते.वाईट मित्रांची संगत लागल्यामुळे तो मुलगा व्यसन करू लागतो. तो व्यसन करू लागल्यामुळे तसेच वाईट मित्रांच्या संगतीमुळे त्याचे आईवरील प्रेम कमी होऊ लागले.तो मोठ्या माणसाशी उद्धटपणे बोलु लागला.त्यांच्याशी त्याच वागणही बदललं.उलत बोलायला लागला.त्यामुळे त्याच्या अशा वागण्यामुळे त्याची आई खुप वैतागली होती.एकदिवस असा आला की त्याच्या काही मित्रांनी मोठी पार्टी करण्याचे ठरवले.त्या पार्टी करिता लागणारे पैसे त्या मुलास त्याच्या घरातुन आणण्यास सांगितले.त्या मित्रांच्या सांगण्यावरून तो आपल्या घरी गेला.व आईकडे पैसे मागू लागला.त्याच्या आईकडे पैसे नसल्यामुळे आईने पैसे देण्यास नकार दिला.नकार दिल्याच्या रागावरून त्याने आपल्या आईला मारहाण करण्यास सुरुवात केली.या मारहाणीत त्याची आई बेशुद्ध पडली पण त्याला वाटलं आईचा मृत्यू झाला.त्यामुळे तो पळून जाऊ लागला.पळत असताना त्याला ठेच लागते.आणि त्याच्या पायातुन रक्त वाहू लागते.तेवढ्यात त्याला एक आवाज ऐकू येतो.बाळा तुला लागलं तर नाही ना...? हे शब्द त्याच्या कानी पडताच तो जोरात ओरडतो.आई गं ...! त्याला आई म्हणते बाळा तू मला का मारलस.माझा काय अपराध होता.म्हणून तू मला मारलंस...? पण या पुढं एक लक्षात ठेव.या पुढं तुला कधीच आईची माया मिळणार नाही.असं बोलून त्या माउलीने प्राण सोडले.हे शब्द ऐकताच तो रडू लागला.आई गं...!आई गं...! अशी हाक मारू लागला.पण काय करणार तोपर्यंत वेळ निघुन गेलेली होती.डोंगरा आड गेलेला सूर्य परत दिसू शकतो.पण माती आड गेलेली आई परत कधीच दिसु शकत नाही.

आई आपल्या कुटुंबाकरीता सर्व करत असते.रोज सकाळी लवकर उठल्यापासून घरातील सर्व कुटुंबाचा स्वयंपाक करून घरातील लहान थोर लोकांना काय हवं,नको ते काळजी पूर्वक पहात असते.शाळेत जाण्यापूर्वी मुलांना तयार करून त्यांना खायला देऊन शाळेत पाठवते.मुले शाळेतून घरी परत आल्यानंतर परत त्यांना खायला देऊन त्यांना अभ्यास करण्यास सांगते.घरातील सर्व कामे करून सुद्धा आणखी एक खूप महत्त्वाचे काम करते ते म्हणजे घरातील प्रत्येक व्यक्तीची चांगली काळजी घेणं.आई दिव्यातील वातीप्रमाणे कायम काम करत असते.स्वतःला चटके बसत असताना देखील वात तेवत ठेवते आणि घर प्रकाशित करते.आई म्हणजे मंदिराचा उंच कळस,आई म्हणजे अंगणातील पवित्र तुळस,आई म्हणजे भजनात गुणगुणावी अशी संतवाणी,आई म्हणजे वाळवंटात प्यावं अस थंड पाणी.आपण आयुष्यात कितीही मोठं झालात तर आपल्या आईला कधीही विसरू नका.तुम्ही मोठे झालात म्हणुन तिलाही आनंदच असतो.आपल्याला म्हातारपणी तिची सेवा करावी लागेलं म्हणून तुम्ही तिला वृद्धाश्रमात पाठवु नका.आपल्या जीवनाला आकार देण्याचे काम आईनेच केलेले आहे.तिच्यामुळेच  आपण घडलो.हे कधीच विसरू नका.आपल्या आईची सेवा करा,तिचा सन्मान करा,तिच्यावर खुप प्रेम करा,तिला कायम खुश ठेवा.तिला जर कायम खुश ठेवलं तर तुम्हाला कोणत्याच मंदिरात किंवा देवाला जाण्याची गरज नाही.देवच तुमच्याकडे येईल.

आईला बोलण्याला आपल्याकडे शब्दच नाहीत.आई म्हणजे दुधावरची साय असते,वासराची गाय असते,लंगड्याचा पाय असते,धरणाची ठाय असते.काय असते आई...! आई सर्वस्व असते.आईची सेवा करा.तिच्या बद्दल मनात कायम प्रेम असावं.आदर असावा.तर ही आपली भारतीय संस्कृती म्हणता येईल.आई म्हणजे अनंत सेवा आईसाठी मुलांच्या जीवनात आलेल दुःख त्या दुखापेक्षा मोठं काहीच नसत.या जगात खर तर आई शिवाय खर प्रेम या जगात आपल्यावर कोणीच करत नसत.आई या शब्दापासूनच आपल्या जीवनाची सुरुवात झाली.खरच आपण आई शिवाय आयुष्य जगण्याची कल्पनाच करू शकत नाही.जसे वृक्ष स्वतःला सावरून इतरांना सावली देतात तसेच आई स्वतः दुःख झेलून आपल्याला मायेची सावली देते.आई सकाळी उठुन देव पूजा करते.घरातील स्वयंपाक घरातील सर्व काम व्यवस्थित करते.ही तर तिची रोजची काम यातून तिला कधीच वेळ मिळत नाही.आई ही सर्व परिवाराची कुटुंबाची सर्वांची खुप काळजी घेते.लहान असताना तिनेच हात धरून चालायला शिकवले.व आजही ती मुलांना खुप पुढं जायला शिकवते.

मला हात धरून चालवायला शिकवण्यासाठी वडील नहुते मी ३ वर्षाची असतांना माझे वडील देवाघरी गेले.तेव्हा पासुन मला आईने वाढवलं वडिलांची उणीव कधीच आईने जाणवुन दिलेली नाही.पण वडील नसल्याचा किती त्रास असतो हे मी स्वतः अनुभवलं आहे.वडील म्हणजे काय हे कधीच कळलं नाही.वडील नसल्याची उणीव आजही खुप जाणवते.पण वडिलांशीवाय जगणं काय असत.कोणत्या कोणत्या गोष्टी सहन कराव्या लागतात.समाजात जगताना किती त्रास होतो.लोक कोणत्या नजरांनी पाहतात हे मी स्वतः अनुभवलंय.आईने मला वडिलांचं प्रेम दिल.माझी आई दुसर्याच्या शेतात जाऊन मोलमजुरी करून आमचं कुटुंब चालवते.मला आठवतंय मी खूप लहान असताना तेव्हा पासुन माझी आई मोलमजुरी करते.माझ्या आईचे बालपण सुद्धा खुप गरिबीत गेलं.त्यामुळे माझी आई शाळेत जाऊ शकली नाही.त्यामुळे माझी आई निरक्षर आहे.एवढं दुःख असून स्वतः शिकलेली नसताना गरिबीचे दिवस असताना मला तिने मला शाळेत पाठवलं.चांगलं शिक्षण दिल.पण परिस्थिती नहूती म्हणून जास्त शिक्षण घेता आलं नाही कारण घरात फक्त लहान पणापासून आईच प्रेम भेटलं होत आणि कष्ट करणारी फक्त आई होती.

माझ्या आईनेही खूप त्रास सहन केलाय.लहान असताना वडील गेल्याच दुःख तिनही खुप सहन केलंय.समाजात अस एकट्यानं जगणं काय असत ते माझ्या आईने अनुभवलं किती त्रास होतो एकट जगताना.माझी आईही खुप सामान्य आहे पण तरीही माझ्या दृष्टीनं ती असामान्य आहे लहानपणापासून पाहिलंय तिला रात्रं-दिवस कष्ट करताना.पहाटे सर्वात आधी उठून स्वयंपाक करते.आपल्या जर सर्वात जवळच कोण असेल तर ती आई असते.माझ्या आयुष्यातील सर्वात प्रभावशाली व्यक्ती म्हणजे माझी आई.मी माझ्या आईचा खुप आदर व सन्मान करते.माझी आई माझ्या आयुष्यातील पहिली शिक्षक आहे.आई म्हणजे एक मोठं महाकाव्य आहे.मराठी माणसाच्या स्वप्नातील अखंड हिंदवी स्वराज्य निर्माण करणाऱ्या छत्रपती शिवाजी राजांनी शेवटच्या श्वासापर्यत आईचंच स्मरण करून आईच्याच चरणी नतमस्तक होऊन हे हिंदवी स्वराज्य निर्माण केलं.आई या दोन शब्दातच सार विश्व सामावलेल आहे.आई म्हणजे जिने आपल्याला जन्म दिला.हे सुंदर जग दाखवलं.माझ्या आईचे कायम लहानपणापासून एकच वाक्य आहे."काम केल्याने कोणी मरत नाही".हे साधे सोपे तिचे वाक्य.तिचा दिवस अगदी भल्या पहाटेच सुरू होतो. काबाडकष्ट करून अगदी काटकसरीने यी घर चालवते.जगात कशाचीही जखम भरून काढता येईल पण आईच्या विरहाची कमतरता कधीच भरून काढता येणार नाही.

चंद्राला जशी चांदण्याची साथ तशीच समुद्राला लाटांच्या किनाऱ्याची साथ तशीच मला हवी माझ्या आईची साथ.आईविषयी एकच म्हणावेसे वाटते.आई माझी गुरू,आई कल्पतरू,सौख्याच सागरु आई माझी गुरू.प्रीतीचे माहेर,शांतीचे आगर.आई हा एक साधा सोपा शब्द पण किती माया दडली आहे.या शब्दामागे एक संपूर्ण जगच आईमध्ये आहे.जन्म देऊन जगात आणणारी आई एखाद्या देवाचे रूप आहे.लहानपणापासून आंजारून गोंजारून लाडाने खायला प्यायला देणारी आई प्रत्यक्ष अन्नपुर्णा देवी आहे.आपण आजारी पडल्यावर एखाद्या डॉक्टर सारखी आई रात्र-रात्रभर जागून आपली सेवा करते. कधी माया करते तर कधी रागावते.परंतु कायम निस्वार्थ पणे फक्त आपल्यावर प्रेमच करत असते.कायम आपल्या भल्याचा,चांगल्याच विचार करती ती फक्त आई असते.आई या दोनच अक्षरांची काय महान अनंत आकाशी व अथांग सागर अवघ्या विश्वाचे या शब्दाची तुलना करणे शक्य नाही.आई ही जन्मदाती आहे.आपलं पालन करते.आपली पहिली गुरु आणि दैवत ही आईच आहे.आईच्या मायेचा कधीच थांगपत्ता लागणार नाही.आईच्या मायेला परीमाणच नाही.आई शिवाय जीवनाला अर्थ नाही.म्हणुन म्हणतात तुलाच द्यावे,तुलाच घ्यावे,तुलाच पुजावे आई,जगात अवघ्या तुझ्या सारखे दैवत दुसरे नाही.

माझ्या आईने माझ्यावर योग्य संस्कार घडविले. योग्य वळण लावले.योग्य मार्गदशन दिले.मोठ्या थोरांचा आदर करायला शिकवले.म्हणून ह्या आईला कल्पतरू म्हणलं तर काहीही वावग ठरणार नाही.लहानपणी आपण हट्ट करतो.तेही पुरवणारी आईच असते.घासातला घास देणारी आईच असते.तिचे जर वर्णन करायचं म्हणलं तर शब्द अपुरे पडतात.अशी तिची महती खुप महान आहे.आईच्या कुशीतच जगले निवांत,कधी न भासली कशाचीच भ्रांत.आई अंधारातून वाट काढते.ध्यास प्रकाशाचा घेते.गाणी प्रकाशाची गाते.आई हा किती गोड शब्द आहे.आपल्या पायात जर कधी काटा टोचला तर अगदी सहज तोंडातुन शब्द निघतो आई गं...! पण तिचा मायेचा हात डोक्यावरुन फिरला कि आपल्या जन्माचं सार्थक होत.माझी आई सुद्धा अशीच आहे.प्रेमस्वरुप आणि वात्सल्य सिंधु. म्हणतात ना घार हिंडते आकाशी परंतु चित्त तिचे पिल्लापाशी हे माझ्या आईच्या बाबतीत अगदी तंतोतंत खर आहे.मी कुठेही जाऊ दे ती सारखी माझी काळजी करणार जिथे जिथे आहे वृक्ष तिथे तिथे आहे छाया.जिथे आहेस तु आई तिथे आहे माया. 

माझ्या आईच्या परिश्रमशील स्वभावामुळे मला नेहमीच खूप आनंद होतो.माझ्या पूर्ण दिवसाची सुरुवातच माझ्या आई सोबत सुरु होते.आई म्हणजे ममता,आई म्हणजे आत्मा,आई म्हणजे ईश्वर, आद्य आणि ईश्वर दोघांचा संगम म्हणजे आई होय.मायेची पारखन करणारी ती एक स्त्री होय.एखादी स्त्री जेव्हा अपत्यास जन्म देते.तेव्हा तिला मातृत्व प्राप्त होते.आणि समाजाच्या दृष्टीने ती त्या अपत्याची आई बनते.आई हा शब्द मराठीत असुन तो मानवी भावनांशी निगडित असून त्याचे माणसाच्या जीवनात अनन्यसाधारण महत्व प्राप्त झालेले आहे.आई मायेचा सागर आहे.या विषयावर अनेकांनी काव्य लिहिली.रामायणातील महानायक श्रीरामचंद्रानेही स्वर्णमयी लंकेपेक्षाही काय पण स्वर्गापेक्षाही आपली जन्मभूमी अयोध्या श्रेष्ठ आहे असे म्हंटले जाते.हे सांगताना त्यांनी जन्मभूमीची त्यांनी आईशी बरोबरी केली आहे.ते म्हणतात"जननी जन्मभूमी स्वर्गदीप गरियशी" मराठीमध्येही आई विषयावर अनेक कविता रचलेल्या आहेत.

माझ्यासाठी माझी आई सर्वात प्रभावशाली व्यक्ती आहे.जी मला योग्य मार्ग दाखवते.तिचे वर्णन मी शब्दात करूच शकत नाही.माझी आई माझ्या आयुष्यातील ती व्यक्ती आहे की जी माझ्या मनावर माझ्या वाईट गोष्टीवर नियंत्रण ठेवू शकते.ती माझ्या आयुष्यामध्ये नेहमीच महत्वाची भूमिका बजावते.जी माझ्या आयुष्याच्या प्रत्येक निर्णयात माझी साथ देते काळजी घेते मला माझ्या आईचा खूप अभिमान वाटतो एवढं दुःख असुनही कधीच दुःख आहे असं दाखवत नाही आनंदानी सगळ्या गोष्टी करते.माझी आई लहणपणापासूनच खुप कष्टाळू आहे.माझी आई मला कायम सांगत असते काय वाईट आहे काय चांगलं आहे. चांगल्या वाईट गोष्टीं बद्दल कायम मार्गदर्शन करत असते.आई हा शब्द भावना आणि प्रेमाने भरलेला आहे.या मधुर शब्दांचे मूल्य खरोखरच आजकाल मुलांना समजते का असा प्रश्न पडतो...? म्हणून ज्याच्याकडे आई आहे.त्याला अभिमान वाटला पाहिजे. पण आजच्या काळात काही मुले आपली आई वृद्ध झाली की ओझे मानतात. आपल्या आईला म्हातारपणी वृद्धाश्रमात पाठवितात.ही खरोखरच खुप लाजिरवाणी आणि दुर्दैवी गोष्ट आहे.

माझी आई माझ्या बरोबर प्रत्येक क्षणी सावली सारखी उभी राहते.मलाही माझ्या आई बरोबर तिच्या आधारासाठी उभं राहायचं आहे.तिला आधार द्यायचा आहे.मला अभिमान आहे की तिच्यामुळे आज मी हे सुंदर जग पाहू शकले. म्हणुन मला माझ्या आयुष्यात माझ्या आईची सेवा करण्याची इच्छा आहे.मला माझे करिअर बनवायचे आहे.ज्यामुळे माझ्या आईला माझा अभिमान वाटेल तिला तिच्या कष्टाच चीज झाल्याचा आनंद होईल.मला माझ्या आईला आनंदी पहायचं आहे.आयुष्यात माझ्यासाठी तिने खुप दुःख सहन केलेत.माझी आई माझ्यासाठी सर्वस्व आहे.ती मला अत्यंत काळजी प्रेम आणि स्नेहभाव देते.माझी आई माझी आई नाही तर माझी चांगली मैत्रीण आहे.मी माझे दुःख माझ्या आयुष्यात झालेल्या सगळ्या घटना तिच्याशी शेअर करते.मी माझ्या आईकडून शिकले की कठोर परीश्रमंच आपल्याला यशस्वी बनवतो.ती दिवस भर चेहऱ्यावर हस्य घेऊन काम करते.माझ्या आईने माझ्या डोक्यावर कायम प्रेमाची छत्री धरली. मला माहिती आहे मी माझ्या आईवर प्रेम करण्याशिवाय मी या जगात एक खरे आणि शक्तिशाली प्रेम शोधू शकत नाही.कारण आईची किंमत आणि आईची जागा कोणीच घेऊ शकत नाही.

प्रत्येक मुलांना आपली आई आवडत असते. पण मला माझ्या आयुष्यातील प्रत्येक टप्यात मला माझ्या आईच्या चेहऱ्यावरील हसु आणि तिला आयुष्यात आनंदी झालेलं पहायचं आहे.मी माझ्या आईला कधीच दुःखात पाहू शकत नाही कारण वडिलांची नसल्याचं दुःख मी खूप लहान असल्यापासून अनुभवलं आहे आणि आता आई नसल्याचं दुःख सहन पण नाही करू शकत कारण वडील गेल्या नंतर आईने मला लहानाच मोठं केलं.पण आई गेल्यावर आयुष्यात आधार देणार कोणीच राहणार नाही.म्हणून आई कायम माझ्यासाठी जगत आली आणि मी तिला कधीच दुःख नाही देणार.माझ्या आईच्या सुखातच माझं सुख आहे.माझ्यासाठी माझी आई ही देवाने दिलेली सर्वात मैल्यवान भेट आहे.शब्दात वर्णन करणं माझ्यासाठी एक आव्हानात्मक कार्य आहे.प्रत्येक मुलांसाठी आई ही आयुष्यातील सर्वात काळजी घेणारी आणि प्रेमळ व्यक्ती असते.आईकडे असलेले सर्व गुण माझ्या आईकडे आहेत.माझ्या आईला माझ्या सर्व भावना समजतात ती मला वाईट काळात खुप साथ देते.माझी आई मला माझ्या चांगल्या क्षणांमध्ये खुप प्रेरणा देते.माझी आई माझ्या कुटुंबासाठी एक वृक्ष आहे.जी आम्हाला छाया प्रदान करते.जर तिला बरीच काम करायची असेल तर ती शांत राहते.आणि नेहमीच ती शांत असते तिचा स्वभाव खुप प्रेमळ आहे.ती कठीण परिस्थितितही तिचा राग आणि धैर्य गमावत नाही.माझी आई आणि मी आमच्या दोघींमध्ये एक प्रेमाचा विशेष बंध आहे.आणि मी नेहमी माझ्या आईला तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी आणि निरोगी ठेवण्यासाठी प्रार्थना करत असते.आई ही विश्वातील प्रेम आणि दयाळू पणाचे सर्वोत्तम उदाहरण आहे.सगळ्यांची कशी काळजी घ्यावी हे तिला चांगलंच माहिती असत.तिने मला खूप प्रेम दिल.जे मी शब्द बोलु शकले नाही ते मी बोलण्या आधीच ती समजु शकली.आई मुलांमध्ये असलेलं अजून एक खर उदाहरण आहे ते म्हणजे आपल्या मुलांवर्ती निस्वार्थीपणे प्रेम करणे.

आपल्या जवळ खुप धन आहे.पण मायेने डोक्यावर हाथ फिरवणारी आई नाही तर मग आपले जीवन व्यर्थ आहे.जेव्हा एखादा मुलगा बोलायला शिकतो.तेव्हा तो पहिलं अक्षर बोलतो ते म्हणजे आई.वयासह मातृत्वाची पकडही निश्चितपणे कमकुवत होते.परंतु प्रत्येक व्यक्तीला त्याच्या सावलीत आयुष्य जगण्याची इच्छा असते.कारण "स्वामी तिन्ही जगाचा आई विना भिकारी" जर कोणाला या जन्मात देवाचे दर्शन घ्यायचे असेल तर ते तीर्थरूप आईच्या रूपातच होते.आई ही आपल्या बाळासाठी असंख्य वेदना सहन करते.आई खुप गोष्टींचा त्याग करून आपल्या मुलांचा सांभाळ करते.चांगले संस्कार देते. बालमनाला चांगले वळण लावते.आईची ममता अफाट आहे.जिथे मी चुकते तिथे ती मला शिक्षा देते.आजारी पडले की माझ्यासाठी डॉक्टर होते.माझ्या आयुष्यातील आई एक अविभाज्य भाग घटक आहे.आई शिवाय मी माझ्या आयुष्याची कल्पनाच करू शकत नाही.आईचे ऋन मी काय कोणीच या जन्मात काय पुढच्या साताजन्मात पण फेडू शकत नाही.आपल्या जगात जर कोणी आपल्याला समजुन घेऊ शकत असेल तर ते आहे न्यायालय की जिथे सर्व गुन्हे माफ होतात ते म्हणजे आईचे प्रेम.

या जगात झाडासारखे जगा खूप उंच व्हा पण जीवन देणाऱ्या मातीला विसरू नका.कारण आई सारखे निस्वार्थी दैवत या जगात नाही.तेच फक्त एकमेव आहे.देवाकडे जर कधी काय मागायच असेल तर आईच प्रेम मागा,तिला मागा.आई म्हणजे पृथ्वीवरील साक्षात देव आहे.आई तू उन्हामधली सावली...आई तू पावसातली छत्री...आई तू थंडीतली शाल...आता यावीत दुःख खुशाल...आई म्हणजे तृष्णेने व्याकुळ झाल्या नंतर प्यावं अस थंड पाणी...आई म्हणजे वेदने नंतरची सगळ्यात पहिली आरोळी...

शेवटी एवढंच म्हणावसं वाटत...
आई म्हणजे साठा सुखाचा आई... म्हणजे मैत्रीण गोड...आई म्हणजे मायेची ओढ...आई म्हणजे प्रेमाची बाहुली...आई म्हणजे दयेची सावली...आई म्हणजे स्वतः उपाशी राहून आपल्यासाठी राबणारी...आई म्हणजे जगण्याचा अर्थ शिकवणारी जे कधी ओरडून समजवणारी...आई म्हणजे आपले अस्तित्व घडवणारी...पण कितीही आई विषयी बोललं तरी शेवटी आई या नावाच पान कधीच मिटत नाही.

-
किरण दिपक पिंगळे, 750 787 1482

संबंधित लेख

  • 1